GIJS laat het afweten

Na de dramatisch verlopen Promotitie-Degradatie competitie een half jaar eerder moet GIJS een stap terug doen. De club zal zich tevreden moeten stellen met een plaatsje in de veel minder interessante 2e Divisie. Maar niets is zeker in het Nederlandse ijshockeywereldje. Sportieve ambities leiden niet zelden tot het nemen van onverantwoorde financiële risico’s. Menige ijshockeyclub in Nederland is al eens failliet gegaan. Deze zomer zijn de Heerenveense Flyers aan de beurt. De Friese ijshockeytrots van weleer neemt vrijwillig het besluit een stap terug te doen en via de 2e Divisie terug te keren naar het hoogste niveau. Dat betekent dat er een plaatsje vrij komt in de 1e Divisie. GIJS heeft wel oren naar het opvullen van de vrijgekomen plaats. Maar veel oudgedienden zijn verdwenen. Niet alleen zijn veel ervaren spelers vertrokken of gestopt, ook managers en bestuursleden keren dit seizoen niet terug.
Kan GIJS wel een volwaardig 1e Divisie team op de been brengen. Alleen de talentvolle jeugdige GIJS-spelers zijn gebleven. Maar toekomstige toppers als Chris Eimers en Alexander Schaafsma staan pas aan het begin van hun ijshockeycarrière. Vooral ervaring is gewenst. Het bestuur kiest voor een andere optie. In plaats van ervaren buitenlandse versterking te halen worden met David Handl, Otokar Cerny en Zbynek Marak drie talentvolle maar jonge onervaren Tsjechoslowaken naar Groningen gehaald.
Het team wordt aangevuld met een aantal spelers van Heerenveen. Na het faillissement van de Friese club wordt hun bij GIJS de mogelijkheid geboden in de 1e Divisie te blijven spelen. Michel Tuyt, Paul ten Hof, Harry de Groot, Edwin Rusticus en goalie Heine Veenhouwer zijn echter eveneens jonge spelers met weinig ervaring. Als coach wordt de Tsjechoslowaak Bedrich Brunclik van Heerenveen overgenomen.

Slechtste seizoen
Velen vragen zich af of de kwaliteiten van dit team voldoende zijn voor een volwaardig optreden in de 1e Divisie. Jammer genoeg wordt al snel duidelijk dat de twijfelaars gelijk krijgen. Reeds in het eerste weekeinde wordt twee maal met grote cijfers verloren. Een 9-0 nederlaag in Rotterdam wordt gevolgd door een 1-8 nederlaag in eigen huis tegen Tilburg. Het is het begin van het slechtste seizoen uit de geschiedenis van de club. Triest dieptepunt is de uitwedstrijd tegen de Gunco Panda’s in Rotterdam. Na de eerste periode staat het reeds 10-0 voor de thuisclub! Omdat de Panda’s daarna gas terug nemen wordt het ‘slechts’ een 14-2 nederlaag. In de competitie wordt maar één maal gewonnen. Thuis tegen Amsterdam wordt het 4-2. Van de 24 wedstrijden wordt 11 maal met dubbele cijfers verloren. Naturo Kurk GIJS eindigt troosteloos onderaan met het alleszeggende doelsaldo van 58 doelpunten voor en 213 tegen.

Tsjechoslowaaks systeem
GIJS komt op alle fronten tekort. Het team is te jong en heeft (nog) te weinig kwaliteiten. Er is één positieve uitzondering. De 19-jarige Tsjechoslowaak Zbynek Marak laat zien dat hij een absoluut toptalent is. Maar hij kan de kar natuurlijk niet alleen trekken. Marak zal later in zijn carrière maar liefst zeven jaar op het hoogste niveau in Tsjechië spelen. De omschakeling van het Canadese naar het Tsjechoslowaakse systeem is voor velen nogal wennen. De samenstelling van de lijnen wordt niet altijd even goed begrepen. Zo staat Johan Bazuin in de eerste lijn. Bazuin is geen slechte ijshockeyer, en zeker een aardige jongen, maar boze tongen beweren dat hij zijn plaats te danken heeft aan het feit dat hij de zoon van één van de bestuursleden is. Ook past coach Brunclik zijn lijnen niet aan tijdens powerplay en shorthanded situaties. Onrust in de spelersgroep is het gevolg.

Herstelcommissie
De problemen blijven niet beperkt tot de situatie op het ijs. Ook daarbuiten rommelt het. Samen met een aantal bestuursleden treedt voorzitter Bart Prak Sr. eind oktober af, nadat de meerderheid van de PR-groep weigert verder te gaan met het werven van sponsorgelden indien het bestuur geen opening van zaken geeft over de financiële positie van de club. Begin december is de nood zo hoog gestegen dat de hulp wordt ingeroepen van de herstelcommissie van FC Groningen. Deze commissie had een jaar eerder de voetbaltrots van het noorden er weer bovenop geholpen. Onder voorzittersschap van oud GIJS-preses Jan te Hof wordt getracht dit seizoen zowel sportief als financieel te overleven. De commissie is van mening dat versterking noodzakelijk is, wil het team zich kunnen handhaven in de 1e Divisie. Deelname aan de Promotie-Degradatie competitie is onafwendbaar, maar met de vervanging van David Handl en Otokar Cerny door de geroutineerde Canadezen Rob Serviss en Mark Lori moet degradatie worden voorkomen. Serviss speelde al eerder in Nederland. Samen met Dave Livingston vormde hij een succesvol aanvalsduo bij Den Bosch. Het aantrekken van de broodnodige ervaring is niet de enige verandering. Coach Brunclik wordt ontslagen. Volgens de herstelcommissie staan cultuurverschil en communicatiestoornissen een verdere samenwerking in de weg. Hij wordt vervangen door de Hagenaar Ad Tuyt, de vader van Michel. Tot slot wordt een sterke man aangetrokken in de vorm van Fred Stutterheim, directeur van Koninklijke Drukkerij Hoitsema. Hij wordt algemeen manager.

Promotie-Degradatie competitie
Naturo Kurk GIJS moet het in de Promotie-Degradatie competitie als enige 1e Divisie team opnemen tegen drie 2e Divisie teams. Sterkste tegenstander is de eeuwige rivaal uit Heerenveen. De dit seizoen onder de naam Forbo Flyers spelende Friezen zijn veruit de sterkste gebleken in de 2e Divisie. Onder leiding van oud GIJS-speler/coach Brian Sproxton wordt slechts één wedstrijd verloren en wordt met maar liefst 11 punten voorsprong op de nummer twee, Triantha Assen, het kampioenschap binnen gehaald. Naast Sproxton heeft de club uit het Friese Haagje met de Canadees Paul Jackson en de Nederlandse Canadees Mark Bultje nog twee toppers in huis. Het doel wordt verdedigd door de Groninger Marcel Nijland. De Eindhovense Kemphanen, dat met één punt achterstand op Triantha derde is geworden, completeert het kwartet.

Voortvarend begin
GIJS begint de Promotie-Degradatie competitie voortvarend. Thuis wordt met 6-1 gewonnen van de Kemphanen en een week later wordt in Assen een 8-11 overwinning uit het vuur gesleept. Daar ziet het echter lange tijd niet naar uit. Triantha gaat prima van start en de Gijssies kijken na de eerste periode tegen een 3-1 achterstand aan. Tot ver in de tweede periode weten de Assenaren de voorsprong vast te houden. Dan buigt GIJS in de laatste vier minuten van de periode een 5-4 achterstand om naar een 5-8 voorsprong. In de laatste periode, waarin beide teams nog drie maal scoren, komt de overwinning niet meer in gevaar.
Het weekeinde daarop verloopt minder voorspoedig. GIJS is in eigen huis weliswaar sterker dan de Heerenveense Forbo Flyers (41 tegen 24 schoten), maar Marcel Nijland is evenals vorig seizoen een kwelgeest voor de Groningse aanvallers. De Friezen gaan met een 3-6 overwinning aan de haal. In Eindhoven gaat het al niet veel beter. Twee onbeantwoorde goals in de derde periode betekenen de tweede nederlaag van het weekeinde, 5-3.
Een week later zijn de rollen omgekeerd. Maar alleen een 5-2 overwinning op de Kemphanen is niet voldoende voor lijfsbehoud. De Forbo Flyers zijn de grootste concurrent. De uitwedstrijd in Heerenveen zal gewonnen moeten worden om nog een kans te maken op het 1e Divisieschap volgend seizoen. De Friezen realiseren zich dat, de Groningers niet. Na twee periodes staat een desastreuze 7-0 op het scorebord. Dat GIJS in de derde periode nog terug komt tot 7-5 is bewonderenswaardig, maar te laat.
De resterende twee wedstrijden tegen de Flyers gaan ook verloren. Gek genoeg is de thuiswedstrijd een kopie van de eerste uitwedstrijd. Na 40 minuten staan de Friezen met maar liefst 2-8 voor. In de laatste 20 minuten scoort GIJS nog vijf maal, maar blijft steken op 7-8. De Flyers winnen met overmacht de Promotie-Degradatie competitie. Of het team zal promoveren is nog niet helemaal duidelijk. De bond wil het aantal teams in de hoogste divisie, die het komende seizoen Eredivisie gaat heten, terugbrengen van zeven naar zes.

Laatste wedstrijd
GIJS eindigt door een beter onderling resultaat tegen de Kemphanen nog wel op de tweede plaats, maar dat mag niet baten. Wederom moeten de Groningers een stap terug doen. Na later blijkt, heeft GIJS op 8 januari 1991 voorlopig zijn laatste wedstrijd op het hoogste niveau gespeeld. Wat heet voorlopig. Bijna 17 jaar later, op 5 oktober 2007, zal GIJS zijn rentree maken in de Eredivisie.

Jan Kerkhof